Tapuda 65 Yaş Üstü Sağlık Raporu Zorunlu mu?

1. 65 Yaş Üstü Herkesten Sağlık Raporu İstenmesi Zorunlu mu?

Gayrimenkul alım, satım veya bağış gibi devir işlemleri için tapu müdürlüğüne veya noterliğe başvuran pek çok vatandaş, sırf yaşından ötürü kendisinden otomatik olarak sağlık raporu isteneceği algısına kapılmaktadır. Ancak mevzuatımızda sırf 65 yaşını doldurmuş olmak sebebiyle rutin/otomatik olarak sağlık raporu alınmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmamaktadır.

• Yaş Sınırı Yoktur, Ehliyet Esastır: Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre gayrimenkul satışı yapabilmek için belirli bir yaş sınırı yoktur; belirleyici olan kişinin fiil ehliyetine ve ayırt etme gücüne (temyiz kudretine) sahip olmasıdır.

• Mevzuat Şüphe Koşuluna Bağlar: Tapu Sicili Tüzüğü’nün 19. maddesi ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 91. maddesi uyarınca sağlık raporu, ancak kişinin ifade, tavır, davranış veya dış görünüşünden fiil ehliyetine dair somut bir şüphe doğması ya da bu konuda bir ihbar/şikâyet bulunması durumunda istenebilir.

• TKGM Açıklaması: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) de resmi duyurularında yaş ileriliğinin tek başına sağlık raporu istenmesini gerektirmediğini, asıl olanın ayırt etme gücünün belirginliği olduğunu açıkça vurgulamıştır.

2. Tapu Memurları Şüpheyi Nasıl Değerlendirir?

Tapu müdürlüğünde veya noterlikte görevli memurlar, başvuru esnasında kişinin akli melekelerinin yerinde olup olmadığını değerlendirmek amacıyla doğrudan sorular yöneltebilir:

1. İletişim ve Kimlik Bilgileri: Kişinin adı-soyadı, doğum yeri ve yaşı.

2. İşlem Detayları: Hangi mülkün satıldığı, satışın hangi bedelle yapıldığı ve paranın nasıl tasarruf edileceği gibi sorular.

Kişinin verdiği yanıtlar tutarlıysa, kafa karışıklığı veya davranışlarında bilişsel zayıflık görülmüyorsa 75 veya 80 yaşında olsa dahi sağlık raporu istenmesine gerek yoktur. Rapor talebi yalnızca ciddi ve somut bir şüphe oluştuğunda koruyucu bir mekanizma olarak devreye girer.

3. Akli Meleke Raporu Nereden ve Nasıl Alınır?

Tapu veya noter işleminde şüphe üzerine rapor istenmişse ya da ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıkları önlemek amacıyla tedbiren rapor alınacaksa şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Yetkili Sağlık Kuruluşları: Rapor; Sağlık Bakanlığı'na bağlı Devlet Hastaneleri, Şehir Hastaneleri, Eğitim ve Araştırma Hastaneleri veya Üniversite Hastaneleri bünyesindeki Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) polikliniklerinden alınmalıdır.

• Özel Hastane ve Aile Hekimi Kısıtlaması: Özel hastanelerin durum bildirir sağlık raporu düzenleme yetkileri mevzuatça sınırlandırıldığından ve aile hekimlikleri tasarrufi işlemlere esas akli meleke raporu vermediğinden, bu kurumların raporları tapu ve noterlerce kabul edilmeyebilir.

• Fotoğraf ve Resmi Sevk: Düzenlenecek raporun fotoğraflı, karekodlu ve e-imzalı/ıslak imzalı olması gerekmektedir. İşlem yapılacak tapu veya noterden hastaneye hitaben yazılmış resmi sevk yazısının alınması bürokratik süreci hızlandırır.

• "İşlem Günü / Aynı Gün" İlkesi: Ayırt etme gücü hukuki işlemin yapıldığı kesin anda arandığından, tapu müdürlükleri ve noterlikler raporun işlem gününe çok yakın (tercihen aynı gün sabahında) alınmış olmasını şart koşabilir.

4. Raporsuz Yapılan Tapu Satışları İptal Edilebilir mi?

İşlem sırasında sağlık raporu istenmemiş olsa dahi, tapu devrini yapan kişinin işlem anında ayırt etme gücü bulunmuyorsa, yapılan satış, bağış veya vekâlet verme işlemi TMK m. 15 uyarınca baştan itibaren hükümsüzdür.

• Tapu İptal ve Tescil Davası: Ayırt etme gücü olmayan bir yakınının mülk devrettiğini tespit eden mirasçılar veya yasal temsilciler (vasi), mahkemede tapu iptali ve tescil davası açabilirler.

• Adli Tıp İncelemesi: Mahkeme, devir tarihindeki hastane kayıtlarını, reçeteleri ve nörolojik/psikiyatrik verileri toplayarak dosyayı Adli Tıp Kurumu'na sevk eder ve geriye dönük ehliyet değerlendirmesi yaptırır.

• Rapor Varsa Dava Açılamaz mı? İşlem günü rapor alınmış olması ehliyet yönünden çok güçlü bir delildir; ancak raporun yetersiz muayeneye dayandığı veya ağır hastalık tablosuyla çeliştiği ispat edilirse mahkemece tek başına belirleyici sayılmayabilir.

5. Kütahya Mars Emlak ile Güvenli Gayrimenkul Yatırımları

İleri yaştaki mülk sahiplerinin gayrimenkul satışlarında hem alıcının hem satıcının haklarını korumak, sonradan açılabilecek davaların (muris muvazaası veya ehliyetsizlik iddiaları) önüne geçmek için sürecin doğru yönetilmesi hayati önem taşır.

Kütahya Mars Emlak olarak:

• Kütahya ve çevresindeki gayrimenkul alım-satım ve kiralama işlemlerinizde tüm bürokratik süreçleri yakından takip ediyoruz.

• Tapu başvurusu öncesinde gerekli mülkiyet ve devir şartlarını kontrol ederek işlemlerinizin pürüzsüz ve yasal mevzuata tam uyumlu şekilde tamamlanmasını sağlıyoruz.

💡 Özet Kontrol Listesi

📞 Kütahya'da gayrimenkulünüzü güvenle satmak veya doğru yatırımı yapmak için Kütahya Mars Emlak profesyonel danışman kadrosu ile her zaman yanınızda!